خانه / برای مادران باردار / دیابت حاملگی

دیابت حاملگی

این نوع از دیابت فرمی از هایپرگلیسمی است که در برخی از زنان باردار به ویژه در اواخر بارداری دیده می شود. علت این بیماری ناشناخته است هرچند به نظر می رسد برخی از هورمون های با منشا جفت مقاومت به انسولین را در مادر افزایش داده و موجب افزایش سطح گلوکز خون می شوند. زنان باردار باید در هفته ۲۴ تا ۲۸ بارداری در مورد ابتلا به دیابت حاملگی مورد غربال گری قرار گیرند.

در صورت تشخیص دیابت حاملگی احتمال اینکه نوزاد با وزن بیش از حد نرمال، با سطح گلوکز پایین و نارس به دنیا بیاید افزایش می یابد. هایپرگلیسمی همراه با دیابت حاملگی معمولا پس از زایمان از بین می رود اما هم در مادر و هم در نوزادی که با بارداری دیابت حاملگی به دنیا آمده است شانس ابتلا به دیابت تیپ۲ بالاست. زنی که یک بارداری با دیابت حاملگی داشته است احتمالا در بار داری های بعدی نیز دیابت حاملگی را تجربه خواهد کرد.

تست رایج و ضروری جهت تشخیص دیابت حاملگی GCT می باشد که به شرح آن می پردازیم

۱٫Glucose Challenge Test

زنان باردار بر اساس قرارگیری درمعرض عوامل خطر،در یکی از دو گروه زیر قرار گرفته و از طریق GCT با ۵۰ گرم گلوکز مورد غربالگری قرار می گیرند .
۱٫ زنان باردار در معرض خطر (دارای سابقه مرده زایی ، حداقل دو بار سقط خودبخودی ، تولید نوزاد با وزن ۴ کیلوگرم و بالاتر ، سابقه دیابت در افراد درجه یک خانواده و چاقی به معنی BMI مساوی یا بیشتر از ۳۰kg/m2 قبل از بارداری ) در اولین مراجعه GCT می شوند .
۲٫ زنان بارداری که در معرض عوامل خطرزای فوق نیستند ، باید در هفته ۲۸-۲۴ بارداری از طزیق GCT غربالگری شوند .

آماده سازی بیمار :

۱٫ با مشورت پزشک ،حتی الامکان دارو هایی که ممکن است روی میزان قند خون اثر بگذارد (مانند نیازید ها ،کورتیکو استروئید ها و …) قطع گردد .
۲٫ رژیم غذایی به مدت ۳ روز آزاد و بدون محدودیت بوده ( حداقل ۱۵۰ گرم کربوهیدرات در روز) و فعالیت های بدنی نیز مطابق معمول صورت گیرد .
۳٫ آزمایش در افراد سرپایی انجام می گیرد ، انجام آزمایش در افراد بستری و بدون تحرک عادی ممکن است منجر به اخذ نتایج نادرست گردد .
۴٫ آزمایش در شرایط غیر ناشتا انجام می شود و انجام آن در هر ساعت روز و بدون توجه به آخرین وعده غذا ، ممکن می باشد .

مراحل انجام آزمایش :

۱٫ ۵۰ گرم گلوکز در ۲۵۰-۳۰۰ میلی لیتر حل شده و در مدت ۵ دقیقه نوشیده می شود ، معمولا محلول خنک آسانتر تحمل می شود .

۲٫ در مدت انجام آزمایش ، بیمار در حالت نشسته بوده و از سیگار کشیدن ، فعالیت بدنی شدید ، نوشیدن چای یا قهوه و خوردن مواد غذایی خودداری می نماید .
۳٫ اگر عوارضی مانند تهوع بروز کرد ، بیمار می تواند در حالت خوابیده قرار گیرد ، ولی در صورت استفراغ ، نتایج دیگر قابل اطمینان نبوده و آزمایش نباید ادامه یابد .
۴٫ بعد از یک ساعت نمونه خون وریدی گرفته می شود .

۲-Oral Glucose Tolerance Test

در زمان بارداری وقتی GCT مختل باشد ، OGTT بعنوان آزمایش تشخیصی ، مطابق با شرایط مندرج در صفحه اول راهنما و لحاظ موارد اختلاف زیر ، انجام میگیرد .
– در فرد باردار مدت زمان ناشتا بودن می تواند ۱۴-۸ ساعت باشد .
– آزمایش با ۱۰۰gr گلوکز انجام می شود .
– یک نمونه خون در شرایط ناشتا گرفته شده و سپس گلوکز خورده می شود . نمونه های خون بعدی به فاصله یک ساعت تا ۳ ساعت بعد از مصرف گلوکز گرفته می شوند .
– مقادیر مورد انتظار در خانم های باردار در جدول زیر آمده است .

قند پلاسمای ناشتا کمتر از/ dl95 mg
قند پلاسمای یک ساعت بعد از OGTT کمتر از ۱۸۰ mg / dl
قند پلاسمای دو ساعت بعد از OGTT کمتر از ۱۵۵ mg / dl
قند پلاسمای سه ساعت بعد از OGTT کمتر از ۱۴۰ mg / dl

تفسیر نتایج :

اگر دو نمونه خون ، برابر یا بیش از نتایج فوق باشد ، فرد مبتلا به دیابت بارداری است .
اگر قند خون در یک نمونه خون ، برابر یا بیش از نتایج فوق باشد ، آزمایش OGTT باید در هفته ۳۶-۳۲ بارداری با ۱۰۰ گرم گلوکز تکرار گردد .
افرادی که میزان قندشان در هر ۴ مورد ، کمتر از مقادیر مندرج در جدول است ، طبیعی در نظر گرفته می شوند .

تشخیص دیابت حاملگی GestationaL Diabetes Mellitus) GDM)

عدم تحمل کربوهیدراتها به درجات مختلف ، که برای اولین بار طی بارداری بروز نموده یا تشخیص داده شوند را دیابت بارداری می نامند ، این افراد ممکن است علامت دار یا بدون علامت باشند .
افرادی که علائم بالینی دیابت را نشان می دهند ،اغلب قند خون و HbA1c بالا داشته و معمولا برای تشخیص نیازی به انجام تستهای تحمل گلوکز ندارند . اما اکثر مبتلایان به دیابت حاملگی ، بدون علامت می باشند و این مساله لزوم انجام آزمایش غربالگری درخانم های باردار را نشان می دهد . غربالگری در مرحله ی اول از طریق آزمایش GCT و در صورت لزوم OGTT انجام می شود.

تفسیر نتایج :

بر اساس دستورالعمل برنامه ریزی کشوری پیشگیری و کنترل دیابت، در خانم هایی که در معرض دیابت نیستند ،اگر قند خون پلاسما کمتر از ۱۲۰mg/dl باشد احتمال دیابت حاملگی منتفی است ولی اگر ۱۳۰mg/dl یا بیشتر باشد ،باید آزمایش تحمل گلوکز با ۱۰۰ گرم گلوکز و مطابق با دستور العمل OGTT انجام شود .
در خانم های در معرض خطر ،اگر قند خون پلاسما کمتر از ۱۳۰ mg/dl ،در هفته ۲۸-۲۴ مجددا GCT انجام می شود ولی اگر مقدار گلوکز بیش از ۱۳۰ mg /dl باشد ، باید آزمایش تحمل گلوکز با ۱۰۰ گرم گلوکز و مطابق با دستورالعمل OGTT انجام شود .

همچنین ببینید

آزمایشات قند‌خون و علایم

آزمایش قند خون به روش های مختلفی انجام می شود که هر کدام برای موارد …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *